«Πεθερές και νύμφες»

(Ποιες σχέσεις - κατά κανόνα - επικρατούν σήμερα)
Στην εποχή μας, οι σχέσεις νύφης και πεθεράς είναι διττές. Άλλοτε εγκάρδιες και υποστηρικτικές και άλλοτε τεταμένες και συγκρουσιακές, με τις περισσότερες να προσπαθούν να βρουν μία ισορροπία. Δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας, καθώς κάθε σχέση είναι μοναδική και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Αλλά πριν δούμε τις σχέσεις που επικρατούν στις μέρες μας ας κάνουμε μία αναδρομή στην παλαιότερη εποχή και ιδιαίτερα στις παραδοσιακές κοινωνίες οι οποίες κατά πλειοψηφία ήσαν αγροτικές. Τότε η σχέση πεθεράς και νύφης συχνά ήταν σημείο τριβών. Η παραδοσιακή κοινωνία ήταν πατριαρχική και συχνά με τις οικογένειες να ζουν κάτω από την ίδια στέγη ή σε πολύ κοντινή απόσταση. Η πεθερά, ως ηλικιωμένη γυναίκα και μητέρα του γιου, κατείχε θέση εξουσίας και κύρους μέσα στο σπίτι. Ο ρόλος της νύφης ήταν να ενσωματωθεί πλήρως στην οικογένεια του συζύγου της, να φροντίζει τα σπίτι, να βοηθά στις εργασίες (αγροτικές ή οικιακές) και να αναθρέψει παιδιά, συνεχίζοντας τη γενιά. Η πεθερά είχε συχνά τον ρόλο της καθοδηγήτριας ή και της επιβλέπουσας, μεταδίδοντας τις παραδοσιακές αξίες και πρακτικές.
Η συνύπαρξη δύο γυναικών-νοικοκυρών μέσα στο ίδιο το σπίτι ήταν συχνά πηγή εντάσεων. Οι εντάσεις πήγαζαν κυρίως από τον ανταγωνισμό, για την προσοχή και την αφοσίωση του γιου/συζύγου καθώς και από την έλλειψη προσωπικού χώρου. Η νύφη αντιμετωπιζόταν μερικές φορές ως «εισβολέας» που διέκοπτε την πρωταρχική σχέση μάνας-γιου.
Όμως δεν ήταν πάντα ανταγωνιστική η σχέση νύμφης-πεθεράς. Σε πολλές περιπτώσεις η σχέση αυτή ήταν θετική και πήγαζε από την ανάγκη για συνεργασία μέσα στη δομή της οικογένειας. Η πεθερά λειτουργούσε ως μέντορας καθοδηγώντας τη νύφη σε όλες τις πτυχές της οικογενειακής και αγροτικής ζωής, από τις εργασίες του νοικοκυριού (μαγείρεμα, καθάρισμα, φροντίδα σπιτιού) μέχρι τον τρόπο ανατροφής των παιδιών και τη διατήρηση των οικογενειακών εθίμων.
Επειδή ζούσαν κάτω από την ίδια στέγη ή σε κοντινή απόσταση, οι δύο γυναίκες μοιράζονταν το βάρος της εργασίας. Η βοήθεια ήταν αμοιβαία, ειδικά σε περιόδους ασθένειας, εγκυμοσύνης ή κατά τη φροντίδα των ηλικιωμένων μελών της οικογένειας. Η νύφη καθώς προερχόταν από διαφορετική οικογένεια, εντασσόταν σε μία νέα κοινωνική και συγγενική ομάδα. Η καλή σχέση με την πεθερά της τής εξασφάλιζε την ομαλή ενσωμάτωση και την αποδοχή της από την ευρύτερη οικογένεια. Μία αρμονική σχέση μεταξύ των δύο γυναικών βοηθούσε στη συνολική αρμονία του σπιτιού και προσέφερε στήριξη στον γάμο του γιου/συζύγου, ο οποίος δεν χρειαζόταν να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής σε συχνές διαμάχες. Τόσο η πεθερά όσο και η νύφη είχαν κοινό συμφέρον τη διατήρηση της οικογενειακής γαλήνης, της περιουσίας και της ευημερίας των απογόνων. Αυτό ήταν κάτι που ενθάρρυνε τη συνεργασία. Σε κάποιες περιπτώσεις η πεθερά εθεωρείτο δεύτερη μητέρα και η σχέση τους λειτουργούσε ιδανικά. Χαρακτηριζόταν από αμοιβαίο σεβασμό, κατανόηση και αγάπη.
Στην εποχή μας τα ζευγάρια ζουν, συνήθως, σε ξεχωριστό σπίτι από τους γονείς τους, κάτι που προσφέρει αυτονομία και μειώνει την καθημερινή τριβή. Οι γυναίκες εργάζονται, έχουν δική τους καριέρα και οικονομική ανεξαρτησία. Η σχέση πεθεράς-νύφης είναι πλέον λιγότερο τυπική και ιεραρχική και περισσότερο εξατομικευμένη. Δεν βασίζεται πλέον σε προκαθορισμένους κοινωνικούς ρόλους, αλλά στην προσπάθεια δύο γυναικών να χτίσουν μία σχέση συνεργασίας και αλληλοσεβασμού.
Παρόλο που οι παραδοσιακές πηγές τριβής έχουν μειωθεί, νέες έχουν αναδυθεί, όπως η παρέμβαση σε ζητήματα ανατροφής των παιδιών, οι διαφορετικές απόψεις για τον τρόπο ζωής ή η διαχείριση του ελεύθερου χρόνου και των επισκέψεων. Σε γενικές γραμμές η σχέση μεταξύ πεθεράς και νύφης δεν είναι μία εύκολη υπόθεση. Δύο γυναίκες με διαφορετικές ηλικίες, που έχουν μεγαλώσει σε διαφορετικές εποχές, με διαφορετικό τρόπο η καθεμία και δικές τους προσωπικότητες, πιστεύω και απόψεις, έρχονται ξαφνικά κοντά και πρέπει να συναναστραφούν. Λογικά αυτό θα μπορούσε να είναι κάτι απλό, με κάποιες μικρές υποχωρήσεις και συμβιβασμούς. Δυστυχώς όμως αυτό στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι εύκολο.
Αρχικά, οι δυο γυναίκες έχουν διαφορετικό ρόλο στη ζωή του άνδρα/γιου/συζύγου. Η μητέρα είναι η γυναίκα που τον έφερε στον κόσμο, τον μεγάλωσε και βρίσκεται δίπλα του σε κάθε του ανάγκη. Η σύζυγός του όμως είναι η γυναίκα που επιλέγει για να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του και να δημιουργήσει οικογένεια. Πολλές φορές τα όρια αυτών των ρόλων θολώνουν και από τις δύο πλευρές και τα προβλήματα αρχίζουν όταν η μία αρχίζει να υποτιμάει και να κατακρίνει την άλλη στον άνδρα/γιο/σύζυγο. Όταν ο γιος συστήνει τη μέλλουσα σύζυγό του στην μητέρα του κάποιες νομίζουν πως χάνουν την κυριαρχία τους στη ζωή και στην καρδιά του γιου τους. Η στιγμή του γάμου είναι η επισφράγιση όχι μόνο της αγάπης και της πρόθεσης του ζευγαριού να είναι για πάντα μαζί, αλλά και η συνειδητοποίηση της μητέρας ότι ο γιος της αφήνει πίσω την πατρική οικογένεια και την αγκαλιά της και ξεκινάει να δημιουργεί τη δική του. Αυτή ακριβώς η μετάβαση είναι που δημιουργεί τις προστριβές. Η μητέρα αντιμετωπίζει ως πηγή αυτής της αλλαγής, η οποία χάλασε την ισορροπία και έφερε τα πάνω κάτω στη σχέση μάνας και γιου, τη νύφη. Το ενδιαφέρον είναι πως πολλές τέτοιες πεθερές είχαν και οι ίδιες απορριφθεί ως νύφες. Έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και θυμό μέσα τους. Πολλές φορές ξεκινούν έναν ανταγωνισμό και προσπαθούν να κάνουν τη ζωή δύσκολη της νύφης τους. Κάνουν αρνητικά σχόλια, ειρωνεύονται, κοροϊδεύουν, μεγεθύνουν τα υπαρκτά ή φανταστικά μειονεκτήματα της νύφης για να νιώσουν οι ίδιες καλύτερα.
Άλλοτε αντιμετωπίζουν τη νύφη ως εξάρτημα σαν να μην υπάρχει και διεκδικούν τα πρωτεία και την προτεραιότητα. Γίνονται χειριστικές, προφασίζονται διάφορες ασθένειες ώστε ο γιος να τρέξει να τις φροντίσει και άλλες φορές πως ο γιος την έχει ανάγκη ή έχει κάποιο πρόβλημα που μόνο αυτή μπορεί να αντιμετωπίσει κι έτσι βρίσκει την ευκαιρία για να επιβάλλει την παρουσία της.
Μία πιο ακραία περίπτωση είναι αυτή που η μητέρα βάζει τον γιο στη θέση του συζύγου. Τον θέλουν για τον εαυτό τους και αλίμονο στην κακιά νύφη που πάει να τον τυλίξει. Αυτό γίνεται συνήθως από γυναίκες που έχουν βιώσει μέσα στον γάμο τους την απιστία, ίσως και επαναλαμβανόμενη, την ψυχολογική βία ίσως και την σωματική. Γι’ αυτό ο γιος είναι υποκατάστατο του συζύγου και αντικαθιστά τις υγιείς φιλικές σχέσεις που θα μπορούσαν να έχουν.
Άλλη περίπτωση πεθεράς είναι αυτή που χρησιμοποιεί ακόμη και το εγγόνι για να αποδείξει την ανωτερότητά της ή για να επιβάλει την παρουσία της. Ασχολείται μόνο με το εγγόνι αγνοώντας τη νύφη. Υλοποιεί έτσι προσωπικές φιλοδοξίες όπου οι άλλοι είναι μέσο για την επίτευξη στόχων. Προσπαθεί να δημιουργήσει έναν ακόμη σύμμαχο και να αποδυναμώσει τη νύφη.
Υπάρχουν πολλές ακόμα κακές συμπεριφορές, όπως πεθερές που δικαιολογούν μία κακοποιητική συμπεριφορά του γιου τους, άλλες που κάνουν οικονομικούς εκβιασμούς στο νέο ζευγάρι, που έχουν υπερβολικές απαιτήσεις και που προσπαθούν να δηλητηριάσουν τις σχέσεις της νύφης με άλλους φίλους και συγγενείς.
Σε γενικές γραμμές άτομα που φέρονται έτσι δεν τα έχουν καλά με τον εαυτό τους και δεν έχουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις.
Όταν μία νύφη αντιμετωπίζει κάτι από τα παραπάνω δεν πρέπει να γίνει ηττοπαθής. Πρέπει να βάλει όρια, αλλά το κλειδί είναι πάντα ο σύζυγος. Αν αυτός δεν μπορεί να διαχειριστεί τη μητέρα του, είναι απίθανο να μπορέσει αυτή.
Η επικοινωνία είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση των τριβών. Συχνά λύνει πολλές παρεξηγήσεις που μπορεί να έχει δημιουργήσει η έλλειψή της.
Ας μην ξεχνάμε και πως μία αντίστροφη συμπεριφορά μπορεί να δημιουργήσει τριβές. Αν δηλαδή η νύφη δεν θέλει καμία συναναστροφή ή σχέση με την πεθερά της χωρίς προφανή αιτία. Θέλει να αποκόψει τον σύζυγό της από την μητέρα του είτε από ζήλια είτε από ανασφάλεια. Και σε αυτή την περίπτωση η επικοινωνία μεταξύ των δύο γυναικών είναι προϋπόθεση για την ηρεμία και την αγαθή συνύπαρξη. Μία συνύπαρξη με προκαθορισμένα όρια που θα γίνονται σεβαστά από όλους.
Ωστόσο υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου η σχέση πεθεράς – νύφης είναι εξαιρετικά θερμή, φιλική και υποστηρικτική, προσομοιάζοντας ακόμα και τη σχέση μητέρας – κόρης. Όταν η πεθερά βρει μία καλή νύφη την έχει κορώνα στο κεφάλι της, καλύτερα και από το παιδί της.
Κάθε αγορομάνα περιμένει πώς και πώς την ημέρα που θα καμαρώσει τον γιο της γαμπρό. Και όταν έλθει η στιγμή αυτή, δεν μπορεί να πάρει τα μάτια της από πάνω του. Αν εκείνη την ημέρα δείξει ανάλογη προσοχή με εκείνη που χάρισε στον γιο της και στη νύφη της, τότε αυτό είναι δείγμα ότι την καλωσορίζει και στο σπίτι και στην καρδιά της.
Η καλή πεθερά δεν είναι μόνο για να φτιάχνει γεμιστά και σπανακόπιτες, αλλά και δια να συμβουλεύει όποτε το έχει ανάγκη η νύφη της. Αν η πεθερά σκύβει κάθε φορά στα προβλήματα της νύφης της και της δίνει καλύτερες συμβουλές και από τη μητέρα της, τότε βλέπει σε αυτήν μια κόρη. Κανένας γάμος δεν εγγυάται βίον ανθόσπαρτον και ποτέ η ζωή δεν είναι μόνο ευχάριστες στιγμές και αδιάκοπη ευτυχία. Στις δύσκολες στιγμές θέλουμε όσο περισσότερους ανθρώπους γίνεται δίπλα μας. Αν η πεθερά μας τρέχει πρώτη να μας σηκώσει όταν έχουμε πέσει, τότε δεν μας εκτιμά απλώς, αλλά μας λατρεύει. Κι αν έλθει η στιγμή που κάποια δυσκολία κάνει τον γάμο, να κλονιστεί και οι τσακωμοί απειλούν την αρμονία του σπιτικού τότε είναι που χρειάζεται ένας εξισορροπητικός παράγοντας. Αν το πρόσωπο που θα παρέμβει πυροσβεστικά και προσπαθήσει να βοηθήσει ώστε να επανέλθει η ηρεμία ανάμεσα στο ζευγάρι χωρίς να ρίξει το φταίξιμο αποκλειστικά στη νύφη είναι η πεθερά, τότε δεν είναι πεθερά είναι μάλαμα και αν δεν χάνει ευκαιρία να υπενθυμίζει στο γιο της ότι πρέπει να προσέχει τη γυναίκα του σαν τα μάτια του, αλλιώς θα έχει να κάνει μαζί της, τότε σίγουρα η νύφη της είναι πολύ σημαντική για εκείνη.
Καλές πεθερές υπάρχουν πολλές, άλλες επειδή το νιώθουν κι άλλες επειδή κρατάνε τα προσχήματα, αλλά πόσες είναι αληθινά στοργικές με τις νύφες τους, σαν να ήταν μανάδες τους; Λίγες, οπότε αν η δική σας σάς ανοίγει την αγκαλιά της όποτε το έχετε ανάγκη κι έχει πάντα έναν καλό λόγο να σας πει, είστε πολύ τυχερή.
Μία τέτοια πεθερά αξίζει σεβασμό και αγάπη. Ας μην την παραγκωνίζετε. Αν μάλιστα δεν χρειάζεται να της βάλετε εσείς όρια γιατί τα ξέρει από μόνη της… τότε έχετε κερδίσει τον πρώτο λαχνό.
Όλα όσα προαναφέρθηκαν έχουν οπτική κοσμική κι εγκόσμια. Μέσα στη Βίβλο συναντάμε μία μοναδική σχέση πεθεράς και νύφης. Μία μοναδική σχέση εμπιστοσύνης με τον Θεό. Η ιστορία της Ρουθ μπορεί πολλά να μας διδάξει.
Στα πρώτα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης υπάρχει και το βιβλίο της Ρουθ. Πρόκειται για μία ιδιαιτέρως διδακτική διήγηση που ξεδιπλώνεται σε τέσσερα κεφάλαια. Η Ρουθ, μία ευσεβής αν και ειδωλολάτρισσα γυναίκα η οποία προβάλλεται «ως φωτεινό παράδειγμα αφοσίωσης στους δεσμούς της ισραηλιτικής οικογένειας κι αμείβεται γι’ αυτό από τον Θεό». Το όνομα Ρουθ σημαίνει καλλονή ή φίλη. Την ιστορία της έγραψε ο προφήτης Σαμουήλ. Η διήγηση αναφέρει ότι η Ρουθ ήταν μία νεαρή γυναίκα από την περιοχή της Μωάβ και αποκτά σύζυγο ισραηλίτη. Όμως ας δούμε πως ξεκινάει η ιστορία. Ο ισραηλίτης Αβιμέλεχ ή Ελιμέλεχ της φυλής του Ιούδα εξαιτίας κάποιου λιμού στην Ιουδαία έχει απομακρυνθεί από την πατρίδα του την Βηθλεέμ. Πηγαίνει για μία καλύτερη ζωή προς την Μωάβ, κοντά στον Ιορδάνη, μαζί με την γυναίκα του Νωεμίν και τους γιους του Μαχλών και Χελαιών. Δυστυχώς ενώ οι γιοι έχουν νυμφευθεί τις Ορφά και Ρουθ πεθαίνουν νωρίς χωρίς να έχουν αποκτήσει παιδιά. Μετά από λίγο πεθαίνει και ο πατέρας τους. Η χήρα πλέον Νωεμίν μετά το χτύπημα που έλαβε αποφασίζει να γυρίσει στην πατρίδα της αφού πλέον ο λιμός δεν υφίσταται. Τότε, οι δυο νύφες της εκδήλωσαν την επιθυμία να την συνοδεύσουν και να ζήσουν μαζί της. Η Νωεμίν τις προτρέπει με επιχειρήματα να μείνουν στη χώρα τους και να συνεχίσουν τη ζωή τους. Η Ορφά πείστηκε από τους λόγους της πεθεράς της αλλά δεν έγινε το ίδιο και με την Ρουθ, η οποία αποφάσισε να μείνει μαζί της και μάλιστα ν’ ασπασθεί και την ισραηλιτική θρησκεία. Έτσι, πεθερά και νύφη, τον μήνα του θερισμού, οδοιπορούν προς την Βηθλεέμ. Η Ρουθ αναζητά κάτι για να φάνε απ’ ό,τι έχει απομείνει στους αγρούς και εκεί γνωρίζει το πρόσωπο που θα της προσέφερε μεγάλη ευτυχία. Πρόκειται για τον Βοόζ έναν συγγενή του πεθερού της, ο οποίος έγινε το στήριγμά της. Η πεθερά της χαίρεται για την εξέλιξη της γνωριμίας αυτής και προτρέπει τον Βοόζ να την νυμφευθεί – αυτό όριζε ο λευϊρατικός γάμος – αφού άλλωστε ήταν ο πιο κοντινός συγγενής του άνδρα της. Πράγματι έγινε αυτός ο γάμος και από αυτόν γεννήθηκε ο Ωβήδ, ο παππούς του βασιλιά Δαβίδ.
Το βιβλίο της Ρουθ τονίζει την εμπιστοσύνη των ανθρώπων στο Θεό. Τόσο η Νωεμίν όσο και η νύφη της φανερώνουν ότι έχουν εμπιστευθεί την ύπαρξή τους και το μέλλον τους στον Θεό. Το έλεός Του ζητά η Νωεμίν λέγοντας: «ποιῆσαι Κύριος μεθ’ ὑμῶν ἒλεος»,. Γι’ αυτηναυτό είναι ΄δεδομένο γιατί είναι μία πιστή ισραηλίτισσα αλλά όχι και τόσο για μια ειδωλολάτρισσα γυναίκα. Από την Ρουθ έχουμε μία πορεία θυσιαστικής αγάπης ανθρώπου προς τον πλησίον του όπου μέσα από την αγάπη αυτή γνωρίζει ο άνθρωπος τον Θεό. Σαν να καλεί ο Θεός την γυναίκα αυτή λέγοντάς της, με τον τρόπο Του, ότι εσύ δεν γίνεται να είσαι μακριά μου.
Το βιβλίο της Ρουθ μας μιλά για τον ιδανικό τρόπο σχέσεως μεταξύ πεθεράς και νύφης. Η αγάπη της Ρουθ για την πεθερά της αποτελεί την πεμπτουσία της πίστης στο Θεό. Αποτυπώνει τον παράδεισο επί της γης.
Στην ορθόδοξη διδασκαλία μαθαίνουμε πως ο καλός Θεός οικονόμησε, ώστε το ανδρόγυνο να συνδέεται με τέτοιου είδους αγάπη που να εγκαταλείπουν ακόμη και τους γονείς τους και ο άνδρας και η γυναίκα. Στους λόγους του ο Άγιος Παΐσιος μας λέει πως αν δεν υπήρχε αυτή η αγάπη, δεν θα μπορούσαν να κάνουν δική τους οικογένεια. Ο σκοπός των γονέων λήγει μετά την αποκατάσταση των παιδιών. Στη συνέχεια τα παιδιά τους οφείλουν μόνον πολύ σεβασμό και τόση αγάπη όση χρειάζεται προς τους γονείς. Πρώτα να έχουν μεγάλη αγάπη μεταξύ τους και μετά να αγαπούν τους γονείς τους. Η αγάπη τους να είναι αρχοντική, για να φροντίζει ο ένας για τους γονείς του άλλου, όσο μπορεί περισσότερο. Πολύ βοηθάει, κατά τον Άγιο, στην ομόνοια της οικογένειας, ο άνδρας να αγαπάει τη γυναίκα του περισσότερο από την μητέρα του. Η αγάπη του προς τους γονείς του να διοχετεύεται διά μέσου της γυναίκας του. Το ίδιο φυσικά πρέπει να κάνει και η γυναίκα. Όταν ο σύζυγος σέβεται τους γονείς του, αυτό είναι τιμή του, όπως και για τη νύφη τιμή είναι να σέβεται και να αγαπά την πεθερά της, γιατί γέννησε τον άνδρα της, τον μεγάλωσε και τώρα μεγάλον τον χαίρεται αυτή. Ο Άγιος έλεγε ακόμα πως η μάνα όταν παντρέψει τον γιο της νιώθει, όπως νιώθει το μεγαλύτερο παιδί όταν δει στην αγκαλιά της μητέρας άλλο μωρό. Η νύφη όμως δεν πρέπει να το παρεξηγήσει αυτό. Ας κάνει λίγη υπομονή, γιατί αποταμιεύει μεγάλο μισθό. Φυσικά και η πεθερά πρέπει να αγαπάει τη νύφη της σαν κόρη της. Η γιαγιά του, έλεγε, η μητέρα του πατέρα του, αγαπούσε την μητέρα του πιο πολύ από τον πατέρα του. Όταν παντρεύτηκαν τα αδέλφια του Αγίου έλεγαν οι γειτόνισσες: «Τώρα που θα έρθουν οι νυφάδες….». Και η μητέρα του τους έλεγε: «Γιατί το λέτε αυτό; Εμένα η πεθερά μου με αγαπάει πιο πολύ και από την κόρη της. Γιατί κι εγώ να μην αγαπάω έτσι τις νύφες μου;» Και πράγματι τις αγαπούσε κι εκείνη σαν κόρη της.
Συνοπτικά να αναφέρουμε πως η σχέση ανάμεσα στην πεθερά και τη νύφη είναι ένα θέμα που αναφέρεται έμμεσα ή άμεσα, στην πατερική παράδοση της εκκλησίας, κυρίως μέσω των αξιών της αγάπης, της υπομονής και της συγχώρησης. Αν και οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν αναφέρονται πάντα συγκεκριμένα στο θέμα της πεθεράς και νύφης, οι γενικές διδαχές για την οικογενειακή ζωή και τις σχέσεις εντός της οικογένειας περιλαμβάνουν σοφία που μπορεί να εφαρμοστεί και σε αυτή τη σχέση.
Η θεμελιώδης διδασκαλία προέρχεται από τη Γραφή «ο ποιήσας απ’ αρχής άρσεν και θήλυ…. προσκολληθήσεται τη γυναικί αυτού, και έσονται οι δύο εις σάρκαν μίαν». Αυτό υπογραμμίζει πως ο πρωταρχικός δεσμός μέσα στον γάμο είναι μεταξύ των συζύγων. Η νέα πυρηνική οικογένεια έχει προτεραιότητα, χωρίς όμως να παραμελεί τους γονείς.
Όλες οι σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης αυτής της πεθεράς και της νύφης, πρέπει να διέπονται από την χριστιανική αγάπη, η οποία «πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει» όπως μας αναφέρει ο απόστολος Παύλος. Η υπομονή είναι απαραίτητη, ειδικά όταν υπάρχουν δυσκολίες ή διαφορετικές νοοτροπίες.
Η Ορθοδοξία διδάσκει τον σεβασμό στην αξιοπρέπεια κάθε προσώπου. Η πεθερά πρέπει να σέβεται τον νέο ρόλο της νύφης ως συζύγου και συνδημιουργού της οικογένειας, και η νύφη οφείλει σεβασμό στην πεθερά ως μητέρα του συζύγου της και πρεσβύτερο μέλος της οικογένειας. Προτρέπει στην αναζήτηση της ειρήνης και την αποφυγή των συγκρούσεων. Όταν προκύπτουν διαφωνίες, που είναι συχνό φαινόμενο, η λύση πρέπει να βρίσκεται μέσω της συζήτησης, της κατανόησης και της χριστιανικής συγχώρεσης.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει συχνά τη σημασία της ενότητας και της ομόνοιας μέσα στην οικογένεια. Στα έργα του για τον γάμο, προτρέπει τους συζύγους να αγαπούν ο ένας τον άλλο βαθιά, κάτι που έμμεσα εξομαλύνει και τις σχέσεις με τους γονείς.
Σύγχρονοι Γέροντες, όπως ο πατέρας Πορφύριος, στις ποιμαντικές τους συμβουλές, συχνά αναφέρονται στην ανάγκη για διακριτικότητα και από τις δύο πλευρές. Η πεθερά καλείται να μην παρεμβαίνει αδικαιολόγητα στα θέματα του ζευγαριού, ενώ η νύφη ενθαρρύνεται να δείχνει υπομονή και να αντιμετωπίζει την πεθερά της με αγάπη, σαν τη δική της μητέρα.
Μία κοινή πνευματική συμβουλή είναι η προσευχή. Τόσο η νύφη όσο και η πεθερά καλούνται να προσεύχονται η μία για την άλλη, ζητώντας από τον Θεό να χαρίσει αγάπη και αρμονία στη σχέση τους.
Κλείνοντας, η Ορθοδοξία δεν προσφέρει έναν άκαμπτο κώδικα δεοντολογίας, αλλά ένα πνευματικό πλαίσιο που βασίζεται στην αγάπη του Χριστού, η οποία μπορεί να γεφυρώσει οποιαδήποτε ανθρώπινη δυσκολία.
Κωστοπούλου Μαρία

 Η ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΗ ΜΑΣ  ΕΚΔΡΟΜΗ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ 24ΗΣ ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΗΣ ΠΑΡΕΑΣ

 

Η Παρέα του Αγίου Ιωάννου” διοργάνωσε την φθινοπωρινή εκδρομή της η οποία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 4 Οκτωβρίου στην Αττική.

 


Φτάνοντας στον Νομό Αττικής, το πρώτο μας προσκύνημα ήταν η Ιερά Μονή του Παντοκράτορος Χριστού Νταού Πεντέλης.

Εκεί μας μίλησε μία από τις αδελφές της Ιεράς Μονής περί των βασικών ιστορικών στοιχείων του μοναστηριού, τα οποία έχουν ως εξής:

Η Ιερά Μονή ιδρύθηκε τον 9ο αι. ως ανδρικό κοινόβιο. Τότε, κατά την βυζαντινή περίοδο ανεδείχθη ως η δεύτερη μονή των Βαλκανίων, μετά από την Μονή Δαφνίου, με πολυπληθή αδελφότητα.

Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας η Ιερά Μονή υπήρξε πνευματικό λίκνο και πηγή εθνικής εμπνεύσεως, αφυπνίσεως και προσφοράς.

Η Μονή ακολουθούσε το Στουδίτικο τυπικό ως προς την τέλεση της Θείας Λατρείας και έφερε στην Αττική το τυπικό των Ακοιμήτων της Κωνσταντινουπόλως, δηλαδή της αδιαλείπτου τελέσεως όλων των Ιερών Ακολουθιών του εικοσιτετραώρου στο Καθολικό της Μονής.

Στις μέρες μας ίσως είναι ο μοναδικός Ναός που σώζεται ως Ακοίμητη Μονή και ένας από τους ελάχιστους εξαγωνικούς Ναούς που σώζονται στην Ελλάδα.

Κατά τη νύχτα της Λαμπροφόρου Αναστάσεως του Κυρίου το 1680 οι μοναχοί βρίσκονταν όλοι συναγμένοι στην Εκκλησία, με αναμένες τις λαμπάδες ψάλλοντας το τελευταίο “Χριστός Ανέστη” της Πασχαλινής Θείας Λειτουργίας όταν αγαρηνοί πειρατές εισέβαλαν στη Μονή και εσφαγίασαν τους πατέρες. Η σφαγή υπήρξε καθολική και η λεηλασία ολοκληρωτική. Οι 179 Μοναχοί βρήκαν φρικτό μαρτυρικό θάνατο επισφραγίζοντας με το αίμα τους την αφοσίωση και την αγάπη τους στον Κύριο μας Ιησού Χριστό και λαμβάνοντας τον στέφανο του μαρτυρίου. Η μνήμη των 179 Οσιομαρτύρων Αγίων Πατέρων εορτάζεται την Τρίτη της Διακαινησίμου. Τρεις αιώνες μετά θαυματουργικά αποκαλύφθηκαν τα Ιερά Λείψανα των 179 Οσιομαρτύρων Πατέρων της Μονής.

Έτσι, είχαμε και την ευκαιρία να προσκυνήσουμε μερικά από τα Ιερά Λείψανα των Νεομαρτύρων της Μονής.

Κατόπιν, κατευθυνθήκαμε στην Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και Αγίου Εφραίμ Νέας Μάκρης. Στην Ιερά αυτή Μονή προσκυνήσαμε το άφθαρτο Ιερό Λείψανο του θαυματουργού Αγίου Εφραίμ.

Το ιστορικό του Ιερού Λειψάνου έχει ως εξής:

Η Μονή είναι ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια. Στα χρόνια της τουρκοκρατίας έγιναν μεγάλες και βάρβαρες σφαγές και ξεκληρίστηκε το μοναστήρι.

Το 1945 η μοναχή Μακαρία πήγε στα ερείπια της αρχαίας μονής του Ευαγγελισμού, διαμόρφωσε ένα κελάκι και άρχισε να καθαρίζει τα ερείπια του παλαιού ναού για να τον ανακατασκευάσει. Εκεί προσευχόταν να της φανερωθεί κάποιος από τους μοναχούς που είχαν ζήσει εκεί κατά την πάροδο των αιώνων.

Τότε μια φωνή μέσα στην ψυχή της την προέτρεπε να σκάψει για να βρει αυτό που επιθυμούσε. Στις 3 Ιανουαρίου 1950 ανέθεσε σε εργάτη το σκάψιμο συγκεκριμένου σημείου στο προαύλιο μετά από μία εσωτερική υποδειξη. Τότε αποκαλύφθηκε το λείψανο του Αγίου Εφραιμ και ο χώρος ανέδυε ευωδία. Η μοναχή απομάκρυνε το χώμα και ήρθε μπροστά στο σκήνωμα που, αν και τόσους αιώνες μέσα στη γη, δεν είχε αλλοιωθεί. Η μοναχή έβγαλε όλο το σκήνωμα και το τοποθέτησε σε μια θυρίδα που ήταν πάνω από τον τάφο. Ήταν φανερό ότι επρόκειτο για κληρικό καθώς το ράσο του είχε παραμείνει άθικτο.

Κατά την ώρα που η μοναχή διάβαζε τον εσπερινό άκουσε βήματα. Τότε είδε τον Άγιο Εφραίμ μπροστά της. Τον είδε ψηλό, με μάτια μικρά στρογγυλά, με μακριά μαύρα γένια, ντυμένο με μοναχική αμφίεση. Στο ένα χέρι είχε μια φλόγα και με το άλλο ευλογούσε. Το βράδυ ο Άγιος Εφραίμ φανερώθηκε στον ύπνο της, την ευχαρίστησε και της φανέρωσε το όνομά του.

Έκτοτε το μαρτυρικό και χαριτόβρυτο λείψανο του Αγίου Εφραίμ φυλάσσεται στο Καθολικό της Μονής και είναι πηγή αμετρήτων θαυμάτων.

Στον περίβολο της Μονής υπάρχει η μουριά πάνω στην οποία ο Άγιος Εφραίμ άφησε την τελευταία του πνοή.

Ο Άγιος Εφραίμ εορτάζεται δύο φορές, στις 3 Ιανουαρίου για την εύρεση των Τιμίων Λειψάνων του και στις 5 Μαΐου για το μαρτυρικό του τέλος.


Το μεσημέρι οδηγηθήκαμε στο κέντρο της Αθήνας. Το λεωφορείο μας αποβίβασε στην πλατεία Συντάγματος και είχαμε κάποιες ώρες με ελεύθερο πρόγραμμα.

Οι περισσότεροι από εμάς επισκέφθηκαν τον Μητροπολιτικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Αθηνών.

Λίγα λόγια για τον Καθεδρικό και Μητροπολιτικό Ναό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών: Ο τύπος του ναού είναι βυζαντινού ρυθμού, σταυροειδής τρίκλιτη βασιλική με τρούλο.

Στο εσωτερικό του ναού στα δεξιά σε μαρμάρινη λάρνακα φυλάσσεται το λείψανο  του Αγίου Εθνομάρτυρος Πατριάρχου Γρηγορίου Ε’, ενώ στα αριστερά σε επιχρυσωμένη λάρνακα φυλάσσεται το λείψανο της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας.

Κάτω από τον ναό βρίσκεται το Κειμηλιοφυλάκιο της Μητροπόλεως Αθηνών στο οποίο εκτίθενται αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας, από τον 17ο έως τον 20ο αι, μεταξύ των οποίων είναι σημαντικά ιερά σκεύη, πολύτιμα βιβλία και χειρόγραφα, άμφια, εικόνες, θρόνοι και πολλά άλλα εκθέματα.

Ακριβώς δίπλα στον Μητροπολιτικό Ναό βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Αγίου Ελευθερίου και της Παναγίας της Γοργοεπηκόου.

Ο τελευταίος μας σταθμός στην Πρωτεύουσα ήταν ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου Βύρωνος τον οποίο επισκευθήκαμε το απόγευμα.

Ένας από τους εφημερίους του Ναού μας υποδέχτηκε με θέρμη και μας μίλησε για τα ιστορικά στοιχεία του Ιερού Ναού.

Συνοπτικά, μας ανέφερε ότι μετά την Μικρασιατική καταστροφή δημιουργήθηκαν οι συνοικισμοί Βύρωνα, Καισαριανής, Μεταμόρφωσης και Νέας Ελβετίας, όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την Μικρά Ασία. Κάποιο κάτοικοι αγωνίστηκαν για την ανεύρεση οικοπέδου με σκοπό την ανέγερση εκκλησίας. Βρέθηκε ένας άνθρωπος που ονομαζόταν Δημήτριος και δώρισε ένα οικόπεδο με την παράκληση ο Ναός να αφιερωθεί στον Άγιο Δημήτριο. Η ανέγερση του Ναού έγινε με την συνδρομή των κατοίκων της περιοχής και με πρωτοστάτη τον ιερέα Νεόφυτο ο οποίος είχε έρθει και αυτός ως πρόσφυγας από την Μικρά Ασία.

Στον Ιερό Ναό προσκυνήσαμε την εικόνα του Αγίου Δημητρίου αλλά πρωτίστως ο λόγος της επισκεψής μας ήταν για να προσκυνήσουμε την εικόνα της Παναγίας της Παρηγορήτριας.

Είναι γνωστό ότι η Παναγία η Παρηγορήτρια την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2020 κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας επί τη εορτή του Γενεθλίου της άρχισε να δακρυρροεί και αυτό συνεχίστηκε για κάποια χρόνια. Αντικρύζοντας την εικόνα, είναι εμφανή τα σημάδια που έχουν αφήσει τα δάκρυα από το πρόσωπο της Θεοτόκου.

 


Ευχαριστούμε και δοξάζουμε τον Τριαδικό Θεό για τις τόσες πολλές ευλογίες που λάβαμε και σε αυτή την προσκυνηματική εκδρομή και παρακαλούμε για το Έλεός Του με τις μεσιτείες της Υπεραγίας Θεοτόκου και τις πρεσβείες όλων των Αγίων που προσκυνήσαμε στην ευλογημένη μας απόδραση.

 

Μ.Φ.

Μέλος της Παρέας